انقلاب اطلاعات نتیجه منطقی انقلاب صنعتی است که باعث پدید آمدن «جامعه تکنولوژیک عقلانی» شده است. «سنگ کیم»

 تکنولوژی اطلاعات را به 2 گروه اصلی تقسیم می‌کنند. گروه نخست را «تله ماتیک‌ها»(Telematics) یعنی رسانه های بزرگ می‌نامند که در برگیرنده کامپیوتر، تلفن، ماهواره، تلویزیون، رادیو، روزنامه ، ویدئو و دیگر تکنولوژی‌هایی است که به زیربنای گسترده‌ای نیاز دارد. دومین نوع تکنولوژی را نیز «اتنوترونیک»(Ethnotronic) یا رسانه‌های کوچک می‌نامند که شامل ماشین تحریر، ضبط صوت، فاکس، فتوکپی، ماشین حساب و دیگر تکنولوژی‌هایی شخصی می شود.

تکنولوژی ارتباطات به عنوان یکی از اجزای اساسی حقوق بشر از زمان تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در سال 1948 میلادی به نام یک ضرورت اصلی زندگی بشر در کانون توجه قرار گرفت.(ماده19 اعلامیه) پیش‌تر اما تکنولوژی‌های ارتباطی بیشتر به عنوان یک وسیله تجملی قلمداد می‌شدند.

حال با این پرسش اساسی روبه‌رو هستیم که تکنولوژی‌های ارتباطی آیا در جایی مثل ایران پذیرفته شده‌اند؟ پاسخ مثبت، نخستین جوابی است که در برابر این پرسش عرضه می‌شود. استناد پاسخ مثبت نیز گستردگی تولید، توزیع و استفاده از تکنولوژی‌هایی مانند تلویزیون، کامپیوتر، ماهواره، ویدئو، روزنامه و ... در ایران است. پرسش اساسی‌تر اما اکنون رخ نشان می‌دهد: « تکنولوژی‌های ارتباطی در نزد شهروندان ایرانی یک ضرورت است یا تجمل؟» پاسخ به این پرسش اما به سادگی سوال نخستین نیست اما شاید بتوان با کمی کنکاش در نحوه مواجهه ایرانیان با تکنولوژی ارتباطی «اینترنت» به پاسخ دسترسی پیدا کرد.

نگارنده این سطور را نظر بر این است که استفاده ایرانیان (با توجه به هرم سنی جمعیت) از دنیای گسترده وب، در «چت» تراکم شدیدی دارد. البته این ادعا نه تنها نظر بلکه نتیجه مشاهدات حداقل 2 ساله و پژوهش‌هایی است که در کافی‌نت‌ها داشته‌ام. گستره نیازهای کاربران نیز در اتاق‌های چت از دوست یابی تا تمایلات سکسی متفاوت است.

نوع استفاده‌‌ای که کاربران ایرانی از اینترنت می‌کنند بیشتر در دایره «نگاه تجملی به اینترنت» قرار می‌گیرد تا «یک ضرورت اصلی زندگی». البته کاربرانی هم وجود دارند که زاویه نگاهشان به اینترنت متفاوت است که بیشتر نام «استثنا» باید بر آنها نهاد. «نگاه تجملی به اینترنت» در نزد ایرانیان اما در خود یک ضرورت را نیز به همراه دارد. «دوست یابی و نیازهای سکسی» از جمله نیازهای ضروری و درونی هر انسانی است که باید در عالم خارج پاسخی برای آن وجود داشته باشد. نوع قوانین و محدودیت‌های اجتماعی حاکم اما سبب شده است که پاسخ اینگونه نیازها در دنیای بیرون با موانع گسترده‌ای روبه‌رو باشد تا جایی که ظهور «تابوی سکس» عجیب نمی‌نماید. هنگامی که یک انسان توانایی ارضای نیازهای ابتدایی خود را به دلایلی که پیش تر آمد از کف بدهد، بی‌تردید درایوهای ذهنی‌اش چنان آشفته می شود که فرصت کارآمدی و بروز خلاقیت‌ها را نیز از دست می‌دهد.در این وضع، تمایلات سکسی چنان گسترده می‌شوند که هرگونه استفاده از توانایی‌های یک انسان روبه کاهش می‌گذارد و چنین انسانی، ضرورت درونی خویش را نیز به شکل گسترده‌ای با محیط پیرامون خود در می‌آمیزد تا جایی که ضرورتی به نام اینترنت به تجمل تبدیل می‌شود.

این وضعیت بر نوع استفاده از ماهواره نیز حاکم است. هرچند اینگونه تکنولوژی‌های برتر ارتباطی در نزد ایرانیان بیشتر آلترناتیوی بر «دیسکو، پارتی،بار(Bar)،کلوپ های شبانه و ...» و اساساً آزادی رابطه شده‌اند اما بر استفاده کنندگان نیز نمی‌توان خرده گرفت. زیرا هنگامی که بستر مناسب برای ارضای نیازهای ابتدایی درونی فراهم نباشد باید هم انتظار داشت که تکنولوژی‌هایی مانند ماهواره و اینترنت در این سطح دیده شوند و به سختی از این سطح فراتر روند. البته سختگیری‌های اجتماعی، بزرگ‌ترین معضل گریبان گیر ایرانیان نیست ولی قطعاً یکی از بزرگ‌ترین‌ها است که کمتر به آن پرداخته می‌شود.به نظر می رسد نیازهای دسته بندی شده انسان در هرم مازلو که به ترتیب شامل"نیازهای اولیه،نیازهای فردی،نیازهای اجتماعی،نیاز به احترام و شخصیت"می شود؛ در ایران با آشفتگی و به هم ریختگی مواجه شده است.

حال به این پرسش برگردیم: «تکنولوژی‌های ارتباطی در نزد شهروندان ایرانی یک ضرورت است یا تجمل؟» بنا بردلایلی که پیش تر آمد، می‌توان گفت تکنولوژی‌های ارتباطی در ایران (به ویژه دو تکنولوژی برتر اینترنت و ماهواره) به عنوان یک وسیله تجملی در نقش پاسخگویی به نیازهای ضروری و درونی (دوست یابی و سکس) ظاهر شده‌اند. این واقعیت که این دو تکنولوژی عمده از این سطح به سختی فراتر می روند هر چند نگران کننده است اما نگران کننده تر از آن فراهم شدن بسترهایی است که از یک سو نیازهای اولیه انسان را بر نمی‌تابد و سرکوب می‌کند و از دیگر سو با تنگ‌تر کردن دایره آزادی‌های اجتماعی سبب آشفتگی انسان و به تبع آن، خلع سلاح او می‌شود.